Bakas-Bukas Blog

Mayo 26, 2009

Katalik na kaibigan, mayroon ba nuon?

Filed under: Kapilipinuhan,Sikolohiyang Pilipino,STR(TalamBuhay),Talambuhay — bakasbukas @ 1:19 umaga

Naiiba talaga ang nagpoposting sa Facebook. Nakakatuwa at nakakataba ng puso, pero nakaka-inspire sa pagsusulat, maging ito ay “pangungumpisal” o pagbubukas sa mga paksang matagal ng ibinaon sa ala-ala. Mga kabatanatang naisalaysay na sa ilang piling tao nuon, pero sa mga Facebook friends masarap sariwain at maging bahagi ng ating “collective memory.”Malay natin maari rin itong pagdulutan ng aral sa buhay.

“Talagang parang ‘confessionals’ ang iyong mga blogs, MC, o mas angkop sa ating wika ‘hango sa buhay, tungo sa buhay,’” ang koment ni Ed (dela Torre) sa aking huling blog “I am LOST. At gusto kong I-share sa inyo,”( Facebook note May 21; at (http://bakasbukas.wordpress.com/2009/05/24/i-am-lost-at-gusto-kong-i-share-sa-inyo/, posted May 24).

Ang susog naman ni Zeus (Salazar o ZAS) “Bagamat di ako gaanong komportable sa pakikinig sa pangungumpisal (Katoliko) o kaya sa katumbas nito sa Partido, inaamin kong medyo — medyo-medyo lang — akong naantig sa iyong pagtatapat at pagbubukas ng loob at loobin at niloloob… Gayunman, kahit papaano,dahil napapahanga ako sa paghahayag ng iyong pagkatao…”

Ang nag-udyok sa blog ko ngayon ang tinukoy ni ZAS kay Ada (Javellana Loredo). Ang posting ni Ada “I’m beginning to understand, isa lang pala ang Love, hindi iba-iba. Ang expressions lang ang nag-iiba,depende sa social and cultural (and other) norms… For example, ang love mo sa best friend at love sa asawa, pareho lang kung totoo kang nagmamahal. Kaya lang, with your spouse you have sex as an option to express this love. I can love my best friend truly, like take a bullet for her, but i don’t have sex with her.”

Iba ang pananaw ni ZAS: “Sa palagay ko batay rin sa libog kapwa ang pag-ibig, pagmamahal, pag-irog, atbp. na humahantong kapwa sa pag-iisang-katawan at pag-iisang-dibdib.” Dagdag pa niya,“Ang kumakalat na konseptong ‘bespren’ ay tila mula sa ilang pelikulang Merkano at Ingles. Laganap sa kabataan ngayon dito sa Pinas ngunit di gaano siguro naiintindihan sa konteksto ng dating kalinangang Pilipino.”

Hindi ko layon ang magpalawig pa ng mga nasimulang talastasan at talakayan dulot ng aking blog. Sa totoo lang, nais ko muling mag-share ng isang dahon ng aking kasaysayang hitik sa pag-iibigan. Ito ang relasyon ko kay MK dalawampung taon na ang nakakalipas.

Nakikilala ko si MK bilang asawa ng aking dating estudyante. Aktibista ang mag-asawa kaya’t madalas sa mga training o live-in seminar ko lamang sila nakakahabilo, lalu na kung ako ang lead facilitator o resource person. Madalas sa mga ganitong seminar, pagkatapos ng klase o scheduled sessions, sa gabi bago tulugan, nagkukukumpulan at nagkakasayahan ang mga participants. Kung minsan, nagkakaroon pa ng inuman, lalu na ang mga kalalakihan.

Minsan, sa isang seminar sa may Antipolo, lumapit ang isang babaing kalahok, at inimbita ako sa kanilang grupo. Anim daw sila, puro kababaihan, lahat ay may asawa, at gabi-gabi ay nagkakaroon silang “support group session.” Ang pinag-uusapan nila ay ang kanilang buhay mag-asawa at ang hindi lubusang maintindihang pag-uugali at kilos ng kani-kanilang asawa. Sa pag-imbita nila sa akin, ninanais daw nilang marinig ang maaring pag-iisip at attitude ng isang lalaki. Sa limang gabi sa seminar house, nakadalo ako sa dalawang huling session nila. Kasapi si MK sa grupo.

Nang matapos ang seminar, nagsiuwian na ang mga participants, at ako naman ay tumuloy sa tinitirhan kong bahay sa Quezon City, hindi ko sukat akalain ang bumisita sa akin sa gabi, si MK. Ang bati niya, “Pupwede ba akong makisilong sa iyo ngayong gabi. Ayaw ko pang umuwi sa aming bahay kasi.” Pinatuloy ko si MK. Nababakas ko sa kanyang mukha na gusto niyang makipag-usap sa akin.

Mag-isa lang akong nakatira sa bahay ng utol ko nuon, kaya’t pinakita ko ang buong bahay ko. Sinabi ko mag-“feel at home” siya at tinanong ko kung saan siya “feel comfortable” makapagkwentuhan. Banggit niya sa akin, “Pupwede ba sa kwarto mo tayo mag-uusap.”

Hinayaan ko siyang maging relax at palagay ang loob sa aking tinitirhan. Nakangiti at nababakas ang kanyang kasiyahan sa pagbibigay ng magandang loob. Gayun pa man, natatalinghagahan ako sa binuksan niya ng paksa.”Nagpapasalamat ako sa pagsali mo sa usapin ng aming grupong kababaihan, lamang ang feeling ko kulang ang paglalaad ko ng aking buhay may asawa. Parang hindi ko kayang ma-share sa kapwa ko babae ang sadyang nararamdaman ko. Hindi ko alam kung bakit. Kaya ako nagtuloy dito kasi nararamdaman ko na higit mong maiiintindihan ang feeling ko.”

“Hindi ko alam kung babae pa ako?” ang buntong-hininga niya sa akin. At sinimulan niya ang pagkukwento sa kanyang pasaning-kurus sa ilalim ng kanyang asawa. Napansin ko ang pagbabago ng aming kapaligiran sa aking kwarto. Ang dating ngiti sa kanyang mukha ay nagiging suklam, may tinatagong galit, di mapalagay, nababanaag ang lungkot at sama ng loob, kahit na mahinahon at banayad ang kanyang pagsasalaysay.

Inulit niya ilang beses ang tanong,“babae pa ba ako?” Bakit hindi niya feel kapag nagsi-sex sila. Dahil ba madalas ang may gusto lang ng mag-sex ang asawa, at ni minsan hindi siya tinanong kung gusto rin niya? May hindi tapos at maipaliwanag na galit ang asawa sa kanyang sariling ama, bakit sa akin niya ito pinapasa, ako ang rin nasasaktan, nakakasakit ito ng katawan at ng buong katauhan? Pinabayaan ko siyang maglabas ng sama ng loob at kanyang nararamdaman ng oras na iyon. Napapaluha siya sa pagsasalaysay. Habang nagbabahagi siya ng karanasan, hindi namin namalayan, sa taimtim ng pagsasalaysay, magkadikit na aming katawan, parehong hubad, magkayakap sa buong magdamag.”

Tahimik ang gabi, madilim ang buong kapaligiran, at ang tanging buhay ay aming hinihinga, ang kaluskos ng aming katawan,habang nagsasalaysayan ng kanyang dinadamdan. Sa pagsapit ng bukang-liwayway, napansin ko ang kakaibang ngiti sa kanyang mukha kahit may bakas pa ng luha ang mata. Simple lang sinabi. “Maraming salamat sa gabing ito. Maari ba akong bumalik uli?

Hindi ko na hinintay pa ang pagsikat ng araw, bago siya magpapaalam at aming paghihiwalay, sinikap kong magkalinawan kaming dalawa. At sumang-ayon naman siya. Una, kaming lamang dalawa ang makakaalam nito, kung anuman iyon. Pangalawa, kung sakaling mauulit pa ang ganitong gabi, ang layon ay hindi para magkahiwalay silang mag-asawa kundi para maayos at maging buo ang loob at sarili. Pangatlo, ni isa sa aming dalawa ang dapat ma-in-love, kapag isa sa amin ang nagpahayag ng pagmamahal, tatapusin kaagad ang aming “affair.”

Okey naman sa kanya. Okey din naman sa akin ang mga “ground rules” ng aming “affair.”Buong puso at sinikap naming maging consistent sa aming kasunduan. Magmula nuon halos tatlong o apat na beses sa isang linggo, siya ay dumadalaw sa aking tinitirhan.

Sa pagpapatuloy ng kanyang pagsasalaysay at sa mga gabi ng pagsisiping, nakakita ako ng kanyang kahinaan na marahil ang siyang tini-take advantage ng kanyang asawa, ito ay ang economic independence. Ang mister niya ang siyang may hawak ng bulsa, dependent siya sa kanya. Nalaman ko pa na si MK ay hindi nakatapos sa kolehiyo, isang semester na lamang ang kulang, pero pinipigilan ng asawang bumalik siya sa eskwela, dinadahilan ang kanilang anak. Minungkahi ko kay MK na mag-enrol nuong semester na darating, at sisikapin niyang tatapusin ang kanyang kurso. Ako ang tutustos sa kanyang gastusin sa pagbabalik niya sa eskwela. Naiisip na lamang kaming “dahilan” o “cover” kung sakaling malalaman ng asawa ang kanyang pagbabalik-eskwela. Ganoon nga ang ginawa ni MK.

Mahigit sa anim na buwan ring nagpatuloy aming “affair.” Tanging dalawa lamang ang nakakaalam. Maliban sa aking kwarto, hindi kami nagtatagpo o nag-di-date. Hindi nagtatawagan sa telepono. Paminsan-minsan nakikita kami sa mga rali at kilos protesta, normal lamang ang batian. Dahil kaibigan ko ang kanyang asawa, hindi maiiwasan na makatagpo-tagpo kaming tatlo. Minsan, niyaya ako ng kanyang asawa na sunduin si MK sa isang NGO. Sumama naman ako. Nabigla si MK ng makita kami, pero hindi nagpahalata. Ang asawa naman niya, siguro dahil dati kong estudyante, ay excited sa pagpapakita ng kanyang “expression of love,” habang sabay-sabay kaming naglalakad patungo sa sakayan ng bus, very sweet at masigla, pati ang kanilang pag-akbay, kilos at galaw. Kinagabian ng araw na iyon, dumating si MK sa bahay, “Iba talaga ang asawa ko kapag may ginagalang siyang tao, katulad mo, sweet-na-sweet ang pakita parang wala kaming problemang dalawa.”

Isa akong balikbayan at ang stay ko sa Pilipinas ay hindi dapat tumagal ng isang taon. Tatlong linggo bago ang lipad ko sa Los Angeles, hindi na nagpapakita si MK sa bahay. Wala rin akong balita kung nasaan siya. Ina-avoid kong magtatanong sa mga kaibigan niya. Ang kutob ko darating din siya bago ako lilisan papunta sa US. At tama nga ang kutob ko. Dumalaw siya sa bahay the night before my flight. Niyakap niya ako ng mahigpit at hinalikan. Paalis na ako kaya’t ayaw ko ng usisain pa kung bakit hindi na siya nagpakita sa akin ng ilang linggo. Muli simple lang sinabi niya, marahil nababasa niya sa aking mukha na gusto ko ring malaman rason ng kanyang pagtigil sa pagpunta sa bahay.

“Ginagalang kita. Ginagalang mo ako. Sa ilang buwan nating pagsasama, kahit mga nakaw na sandali lamang ang mga ito, alam ko na kilala-kilala mo na ako, aking pagkatao at kaibuturan ng aking dinaramdam.Ganoon din ako. Kilalang-kilala kita. Parang matagal na tayong nagkatagpo. Tiniis kong huwag tayong magkita nitong nakaraang linggo, kasi ayaw kong kusa kang lalayo ka sa akin. Ang kasunduan natin, kapag ang isa sa atin ay na-in-love o papunta na duon, iyon na rin ang katapusan ng ating relasyon. Napamahal na ako sa iyo. Since aalis ka na rin mamaya at magkakalayo na, at least, naglakas-loob akong sabihin ito sa iyo. Maraming salamat sa lahat-lahat.”

Nuong araw na iyon din natapos ang kabanata namin ni MK. Mahigit sa dalawang taon bago nakabalik muli sa Pilipinas. Sa dalawang taon yaon, wala kaming komunikasyon at balitaan ni MK. Hindi ko na nalaman kung ano’ng nangyari sa kanya at sa kanilang mag-asawa. Tuwing nasa Pilipinas naman at nakasalubong ko ang kanyang asawa, madalas ang bati niya sa akin, “Kumusta ka raw sabi ni MK”; nangyari ito nuong 1990 at 1994.

Nuong 1995, sa linggo ng aking kasal nagkatagpo kami ni MK sa Quezon City. Yun’ ang last naming pagtatagpo. Tumuloy lang kami sa Wendy’s,umupo at nagbalitaan sa mga nagdaang araw o taon aming mga buhay. Binati niya ako sa nanalapit kong kasal. At nababakas ko ring sigla sa kanyang ngiti dahil may binabalak rin niyang magpakasal sa kanyang bagong kinakasama niya. Matagal na raw siyang humiwalay sa dating asawa niya, masaya siya ngayon sa kanyang buhay at pinagtapat daw niya sa kanyang magiging asawa ang naging papel ko sa buhay niya.

Pinili ko ang MK sa pagsasalaysay dahil siya ay isang Matalik na Kaibigan. Hindi kami naging magsyota, boyfriend-girlfriend, mag-sweatheart, magkatipan, o maging anumang term ng lovers. Totoo, nuon nagsisiping kami sa kama, nagtatalik at nagtatagpo ang aming katawan, pero kami lamang dalawa ang sadyang nakakaunawa sa ginagawa namin. Ang aming pagtatalik ay nagdulot ng pagbubuo ng aming sarili at pagkatao, mabuti ang binunga nito sa kanya at maging sa akin.

Twenty years ago wala akong term sa aming ginagawa o affair ni MK, ngayon 2009, sa Facebook generation, ang napulot kong katawagan ay “CARE OF THE SOUL” o sa ating katutubo at sinaunang kulturang Pilipino ito ay “pagbabaylan,” lamang sa ritwal ng babaylan kalahok buong pamayanan. Kami lamang dalawa ni MK dito, kaya’t kami ay matalik na magkaibigan.

Sana mabigyan pa ng unawa ito ni ZAS.

Mag-iwan ng Puna »

Walang puna.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Palitan )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Palitan )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Palitan )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Palitan )

Connecting to %s

Lumikha ng libreng website o blog sa WordPress.com.

%d bloggers like this: